İnternette Okuduklarınıza Değil, Jinekoloğunuza İnanın
Kadın Doğum Mitleri: İnternette Okuduklarınıza Değil, Jinekoloğunuza İnanın! (Doğru Bilinen Yanlışla
Kadın Doğum Mitleri: İnternette Okuduklarınıza Değil, Jinekoloğunuza İnanın! (Doğru Bilinen Yanlışlar)
Kadın sağlığı ve gebelik, kulaktan kulağa yayılan "Anadolu irfanı" hurafelerinin ve internetteki asılsız bilgilerin en çok dolaştığı alandır. Kliniğimize gelen hastalarımızdan her gün öyle ilginç sorular duyuyoruz ki, bazen şaşkınlığımızı gizleyemiyoruz!
Sevgili meslektaşım Uzm. Dr. Berna Seyhan ile YouTube kanalımızda bir "Zile Basma" yarışması konseptiyle bu efsaneleri masaya yatırdık. Hazırsanız, kahvenizi alın; kulaktan dolma bilgileri bir kenara bırakıp tıbbın gerçekleriyle yüzleşelim!
Mit 1: "Ananas veya Hurma Yemek Doğumu Başlatır"
Cevap: Hem Evet Hem Hayır!
Türkiye'de genellikle ananastan ziyade "hurma" üzerinden dönen bir efsanedir bu. Doğuma son bir ay kala günde 5-6 tane hurma yemenin doğumu başlatacağına inanılır. Tıbbi Gerçek: Yediğiniz hiçbir gıda, kendi başına şalteri indirip doğumu başlatacak doza ulaşamaz. Ancak hurmanın ve ananasın içindeki bazı maddelerin (prostaglandinler ve bromelain) rahim ağzını yumuşatmaya yardımcı olduğuna dair çalışmalar vardır. Yani sürece destek olur ama mucizevi bir şekilde doğumu başlatmaz.
Not: Doğumu başlatacak en doğal yöntemlerden biri (doktorunuz yasaklamadıysa) son haftalarda cinsel ilişkidir. Semenin içindeki prostaglandinler rahim ağzını yumuşatmada en etkili doğal yöntemdir.
Mit 2: "Adetliyken (Regl Döneminde) İlişkiye Girilirse Hamile Kalınmaz"
Cevap: Yanlış! İhtimal Düşüktür Ama Sıfır Değildir.
Regl döneminde cinsel ilişkiyi, vajinal enfeksiyonlara açık bir ortam yarattığı için tıbbi olarak pek önermiyoruz. Ancak "Kesinlikle hamile kalmam" diyerek korunmasız ilişkiye girmek büyük bir risktir. Özellikle adet döngüsü kısa olan kadınlarda (örneğin 20-21 günde bir adet görenlerde), yumurtlama dönemi adet kanamasının son günlerine denk gelebilir ve sürpriz bir gebelik oluşabilir. Mutlaka korunmalısınız!
Mit 3: "Normal Doğumdan Sonra Vajina Asla Eski Haline Dönmez"
Cevap: Doğru Bilinen Bir Yanlış Daha!
Doğum şekliniz ne olursa olsun (Normal veya Sezaryen), gebelik sürecinin kendisi pelvik taban kaslarına bir yüktür. Normal doğum vajinal kasları, sezaryen ise karın kaslarını bir miktar esnetir. Vajinanın toparlanmasındaki en büyük etken, kadının doğumdan önce ve sonra kendine yaptığı yatırımdır. Düzenli Kegel egzersizleri ve güçlü pelvik taban kasları ile o bölge toparlanır. Kaldı ki, eğer yaşa veya doğuma bağlı kalıcı bir gevşeme olursa, günümüzde Vajinal Estetik (Vajinoplasti / Lazer Daraltma) işlemleriyle anatomik yapıyı çok konforlu bir şekilde eski sıkılığına kavuşturabiliyoruz. Seçim sizin, tıp yanınızda!
Mit 4: "Gebelikte İki Kişilik Yemek Yenmelidir"
Cevap: Kesinlikle Yanlış! (Dr. Tuğba'nın 38 Kilo Anısı)
Bu soruya kendi gebeliğimden acı bir tecrübeyle cevap veriyorum: İlk gebeliğimde tam 38 kilo aldım! Sandım ki doğum yapınca o kilolar bebekle birlikte akıp gidecek... Hiç de öyle olmadı. Gebelikte "İki kişilik yemelisin" lafı tamamen bir hurafedir. Bebek anneyle orantılı kilo alsa da, sizin fazladan yediğiniz tatlılar bebeğe değil, size yağ olarak döner. Ortalama 11-14 kilo artışı son derece sağlıklıdır. İhtiyacınız olan eksik vitaminleri biz hekimler zaten takviyelerle destekliyoruz.
Mit 5: "Karnım Sivri, Kesin Oğlum Olacak!"
Cevap: Yanlış! (Anadolu İrfanı Sınırları Zorluyor)
Karnın sivri veya yuvarlak olması, bebeğin cinsiyetiyle değil; annenin cilt yapısı, pelvik kemiklerinin genişliği ve bebeğin duruş pozisyonuyla ilgilidir. Eskiler "Ye ekşiyi doğur Ayşe'yi, ye tatlıyı doğur Hakkı'yı" dese de tıpta bunun hiçbir karşılığı yoktur. Cinsiyeti kesin olarak öğrenmenin tek yolu, 13-15. haftalarda yapılacak olan güvenilir bir ultrasondur.
Mit 6: "İdrar Kaçırmak Kadınların Kaderidir"
Cevap: Asla Normal Değildir!
Üzülerek söylüyorum ki Türkiye'de 45 yaş üstü her iki kadından biri idrar kaçırıyor ve bunu "Ben 3 çocuk doğurdum, normaldir" diyerek saklıyor. İdrar kaçırmak hayatın hiçbir evresinde normal değildir! Ne 40 yaşında ne de 65 yaşında... Hapşırırken, gülerken veya spor yaparken idrar kaçırıyorsanız bu bir kader değildir. İlaçla, lazerle veya basit ameliyatlarla çözümü olan bu problemi lütfen hekiminizle paylaşın.
Mit 7: "Ergenlikte Mastürbasyon Zararlıdır"
Cevap: Hayır, Fizyolojik Bir Süreçtir.
Toplumumuzda cinselliği çocuklarımızla konuşmak maalesef büyük bir tabu. Ergenlikte (kız veya erkek fark etmeksizin) mastürbasyon, çocuğun kendi bedenini tanıması ve hormonal gelişiminin doğal bir parçasıdır. Zararlı değildir. Asıl zararlı olan, bu konuyu tabu haline getirip çocuğa suçluluk ve utanç yüklemektir. Bu bastırılmış duygular, ileriki yaşlarda kadınlarda "Vajinismus" gibi çok daha büyük cinsel sorunlara yol açabilmektedir. Ebeveynler olarak çocuklarınızla bu konuları açıkça ve doğru bir dille konuşmalısınız.
Mit 8: "HPV Sadece Çok Partnerli Kişilerde Görülür"
Cevap: Yanlış! (Yuva Yıkan Sorular)
HPV pozitifliğini "çok eşlilik" ile etiketlemek büyük bir hatadır. HPV virüsü vücuda girdikten sonra yıllarca uyur halde (latent) kalabilir. Size ne zaman, hangi partnerinizden bulaştığını bilmek neredeyse imkansızdır. Bu yüzden "Kimden bulaştı?" dedektifliği yapmak yerine çözüme odaklanılmalıdır. Çözüm ise çok nettir: Kız ve erkek çocuklarını 9-11 yaşından itibaren mutlaka HPV'ye karşı aşılatmak!
Mit 9: "Hamilelikte Uçak Yolculuğu Zararlıdır"
Cevap: Riskli Gebelik Yoksa Güvenlidir.
Gebelikte kanama alanınız, erken doğum riskiniz veya bebeğin eşinin aşağıda olması (Plasenta Previa) gibi tıbbi bir engeliniz yoksa uçak yolculuğu son derece güvenlidir. Kabin içi basınçlar ayarlıdır. Sadece uzun uçuşlarda pıhtı atma (tromboz) riskine karşı bol su içmeli, varis çorabı giymeli ve uçak içinde sık sık kalkıp yürümelisiniz. (Not: Birçok havayolu 28. haftadan sonra doktor raporu istemektedir).
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Emzirirken hamile kalınır mı? Evet, kesinlikle kalınır! "Süt korur, adet görmüyorum" düşüncesi en büyük yanılgıdır. Adet görmeden de yumurtlama gerçekleşebilir. Emzirme döneminde mutlaka hekiminizin önereceği (spiral, mini haplar vb.) güvenilir bir yöntemle korunmalısınız.
- Doğum kontrol hapları kısırlık yapar mı? Hayır yapmaz. Doğum kontrol hapları tıpkı bir ağrı kesici gibidir; içtiğiniz dönem etki eder, bıraktığınız an doğurganlığınız (yumurtlamanız) geri döner. Uzun vadeli bir kısırlık etkisi kesinlikle yoktur.
- İlk cinsel ilişkide mutlaka kanama olur mu? Hayır, olmak zorunda değildir. Kızlık zarı (himen) herkeste farklı yapıdadır (esnek, halkasal vb.). Yeterli kayganlık sağlandığında ve ön sevişme uzun tutulduğunda hiçbir kanama veya ağrı olmadan da ilk cinsel deneyim yaşanabilir. O filmlerdeki "oluk oluk kanama" sahneleri tıbbi bir gerçekliği yansıtmaz.